Что Такое Приложение:Списки Сводеша для тюркских языков- Значение Слова Приложение:Списки Сводеша для тюркских языков

Списки Сводеша для разных языков
Абхазо-адыгскиеАфразийскиеБалтийскиеБантуГерманскиеИндоарийскиеИндоиранскиеИскусственныеКельтскиеМонгольскиеНахско-дагестанскиеПалеоазиатскиеРоманскиеСамодийскиеСино-тибетскиеСлавянскиеТунгусо-маньчжурскиеТупи-гуараниТюркскиеФинно-угорскиеКартвельские
Русский Чувашский Якутский Тувинский Хакасский Алтайский Татарский Башкирский Балкарский Карачаевский Кумыкский Ногайский Каракалпакский Казахский Киргизский Узбекский Уйгурский Туркменский Азербайджанский Турецкий Крымскотатарский Караханидский
1 я эпĕ мин мен мин мен мин мин мен мен мен мен men мен мен men men mən ·· men ··
2 ты эсĕ эн сен син сен син һин сен сен сен сен sen сен,
сіз (polite)
сен,
сиз (polite)
sen sen sən ·· sen ··
3 он, оно, она вăл кини ол ол ол ул ул ол ол ол ол ol ол ал u u ol o ·· o ··
4 мы эпир биһиги бис бис без беҙ биз биз биз биз biz бiз биз biz biz biz biz ·· biz ··
5 вы эсир эһиги силер сез һеҙ сиз сиз сиз сиз siz сендер,
(polite)
силер,
(polite)
siz, siz,
siz siz ·· siz ··
6 они вĕсем олар олар олор алар улар ала ала олар олар олар алар ular ular onlar ·· ··
7 этот ку бу бо пу бу бу был бу бу бу бу бұл бу, бул bu bu,
bu bu ·· bu ··
8 тот ол; сол (the very that) ол ол ол теге, шул теге ол шо, ол сол, sol, ana, ol сол shu, u,
şu, o ··; ·· şu; о ··
9 здесь кунта манна монда, биредә, бу җирдә бында мунда, шунда мунда bunda, мұнда bunda,
burada ··, ··, ·· ··
10 там онно анда анда тегендә, анда, шул җирдә тегендә анда анда, алайда онда онда onda, sonda, онда, анда unda,
orada ··, ··, ·· anda ··
11 кто кам ким кым кем кем кем кем ким ким ким ким kim ким kim kim kim kim ·· kim ··
12 что туох (Khalkha) нәрсә, ни нимә не не не, не, ne не ·· ne ··, ··, ··, ··
13 где ханна кайда кайда кайда ҡайҙа кайда qayda қайда кайда, кана ··, ·· qayda ··, ··, ··
14 когда кажан качан кайчан ҡасан қашан качан ··; ··; ·· (what time, hour) ··
15 как хайдах ничек нисек къалай къалай калай qalay қалай, qalay, (which) ·· ··
16 не суох түгел түгел emas, ··, ·· (no!, not!) ··, ··
17 всё бары, бөтен, бары, һәммә бөтә бары, бары, (the whole) bütün, ··; ··; ·· (Pers.) bütün, ··, ··
18 много элбэх, (noun, rare) кöп кöп күп күп кёп кёп көп көп ·· çoq ··, ··
19 несколько (a few) каш (a few) ; (a few) берничә бер нисә {Arab.} (a few) ··, (Ar.) ··; ·· (a few) , ·· (a little) bazı (some of the) ; (a few)
20 мало сахал аҕыйах (almost, a little) ас ас аз аз аз аз az аз аз oz, kam, az az az ·· az ··
21 другой атын өске, (separate) пасха башка башка башҡа башгъа, баска басқа башка başga ··, ··, ·· (Per.) ··, ··, ··
22 один пĕрре биир бир пир бир бер бер бир бир бир бир bir бiр бир bir bir bir bir ·· bir ··
23 два иккĕ икки ийи эки ике ике эки эки эки эки eki эки ikki ikki ikki iki ·· eki ··
24 три виççĕ үс үш ӱс ӱч өч өс юч юч уьч уьш u'sh үш үч uch üç üç ·· üç ··
25 четыре тăваттă түөрт дөрт дүрт дүрт тёрт дёрт доьрт to'rt төрт төрт toʻrt tört dört dörd ·· dört ··
26 пять биэс беш пис беш биш биш беш беш беш бес bes бес беш besh bäş, kelle beş ·· beş ··
27 большой улахан улуг улуг јаан зур ҙур, бөйөк, эре, дәү, оло, оҙон, өлкән уллу, уллу, тамада уллу үлкен чоң katta, buyuk, {Pers.} "force(ful)" uly (older) ; böyük ··, ·· (great, grand) büyük ··, ··
28 длинный узун узун узун озын оҙон узун, узун узун узын ұзын узун uzun uzun uzun ·· uzun ··
29 широкий сарлака, (clothes) киң киң кең кең keng geniş ··, ·· ··, ··
30 толстый халын калын, калын ҡалын калын, қалың ··, ·· (dense) ··
31 тяжелый аар аар авыр ауыр авур авыр ауыр оор ağır ·· ağır ··
32 маленький пĕчĕк кыра, биче, кечкенә, кече бәләкәй, кесе гитче гитче кіші, кішкене, кішкентай kichik kiçi, kiçik; ·· kiçik ··, ··
33 короткий кылгас кыска кыска ҡыҫҡа къысха къысха кыска qısqa қысқа кыска qisqa qisqa gysga qısa ·· qısqa ··, ··
34 узкий (tight) кыараҕас, синньигэс тар, (tight) тар тар тар тар тар тар тар tar тар тар tor tar dar dar ·· tar ··
35 тонкий синньигэс; (as clothes) нечкә, нәзек нәҙек nazik, incə ··, ·· ince ··, ··
36 женщина дьахтар херээжен, хатын ҡатын тиширыу тиширыу хатын-кыз hayal, qatın әйел, қатын аял (Arabic) ayol, ayal qadın ·· qadın ··, ··
37 мужчина ир ир эркек, эр, эркек erkek ер, еркек эркек erkak kişi ··, ··, ·· (Ar.) ··
38 человек çын, этем киһи кижи кижи ,адам кеше кеше, әҙәм адам, киши адам адам, гиши kisi, adam киши
адам (Arabic)
insan, ynsan, adam, kişi insan, adam ·· (Ar.), ·· (person, individual) insan, adam, kişi ··
39 ребёнок ача оҕо уруг пала, бала бала, сабый бала, бала, сабий бала, сабий бала бала bala бала бала bola, bala bala, ·· bala ··
40 жена арăм ойох, кэргэн , хатын ҡатын къатын, къатын къатын хатын, hayal, qatın әйел, қатын аял (Arabic)
катын
'spouse' aýal arvad, ··, ··, ·· (woman) ··
41 муж эр эр, ашак ир ир эр эр эр эр, киев, бай күйеу er, kuyov "man" ər ··, ·· (man) ··
42 мать анне ийэ ие, ава эне ана әсә, инә ана, ана ана ана ana, ene ана эне ona, aya, ana eje ana ··, ·· ana ··, ··
43 отец атте аҕа ада, ача аба; ада ада ата ата ата, ата ата ата әке, ата ата ota, ada dada, ata kaka ata ··, ·· (ancestor) ata ··
44 животное кыыл, харамай (beast) аң (beast) тынду; аҥ (beast) хайван (Pers.), җәнлек йәнлек, хайван, мал гьайван айван, haywan хайуан, жануар айбан (Arabic)
жаныбар (Persian)
аң (beast)
hayvon, haywan {Pers. < Arab.}, {Pers. plus suffix} haýwan heyvan ·· (Pers.) ayvan
45 рыба пулă балык балык палых балык балык балыҡ чабакъ чабакъ балыкъ балык balıq балық балык baliq balyk balıq ·· balıq ··
46 птица көтөр; чыычаах (birdie) куш хус куш кош ҡош чыпчыкъ чыпчыкъ къуш кус qus құс куш (bird of prey)
чымчык (small bird)
(game)
qush qush guş quş ·· quş ··
47 собака йытă ыт ыт адай (Tung.?) ийт эт эт ит ит ит ийт iyt ит ит it, it it; köpek (male); it, köpək ··, ·· köpek, it ··
48 вошь быт быт бет бет би бит бит бит бит bit pit bit bit ·· bit ··
49 змея çĕлен моҕой (Even.) , чылан чылан елан йылан жилян йылан йылан jılan жылан жылан ilon ýylan ilan ·· yılan ··
50 червь үөн курт, хурт курт суалчан, ҡорт, селәүсен къурт къурт хурт курт qurt құрт курт qurt qurd ··, ·· qurt ··
51 дерево йывăç мас (Tung.) ыяш ағас агаш агач ағас терек терек терек терек ағаш бак (Persian)
(Persian)
daraxt; yogʻoch (wood) 'wood, lumber' bag, agaç ağac ·· terek ··
52 лес вăрман тыа, ойуур арга, арыг, эзим ағас арка, агаш, урман урман агъач агъач, орман, агъачлыкъ орман орман, тоғай токой oʻrmon, tokaý meşə, orman ·· orman
53 палка патак, туя мас; будук, таяк ботаҡ, сыбыҡ таякъ таякъ таякъ таяк таяқ таяк yogʻoch, tayoq 'twig' çöp; (stick, cane) ··; ··, ·· (support) ··
54 плод çимĕç фрукт (Rus) фрукт, җимеш емеш жемиш, емиш жемиш meva {Pers.} miwe meyvə ··, ·· (Pers.) meyva, yemiş ··
55 семя бөртек, орлык орлоҡ урлукъ, урлукъ урлукъ ұрық, тұқым урук, tohum toxum ·· (Pers.), ·· (lump, knob, tumor) ··
56 лист сэбирдэх бүрү яфрак япраҡ япыракъ япырак жапырақ жалбырак yaproq, barg ýaprak yarpaq ·· yaprak ··
57 корень тымар силис; (base) дазыл тамыр тамыр тамыр тамыр тамыр tamır тамыр тамыр ildiz, kök; (base) kök, tüp ··, ·· (vein) tamır ··, ··, ··
58 кора хатырык кабык кабык қабық кабык qobiq, ·· ··
59 цветок чечек, çеçке сибэкки; чэчик (rare?) чечек чахаях, порчо чечек чәчәк, гөл сәскә гюл, гюл, чечек гүл, шешек гүл (Persian) gul, (chechak) gül {Pers.}, (esp. blossoms of trees) gül çiçək, gül ·· çiçek ··
60 трава от оът от үлән үлән ханс, кырдык, ханс от от, шөп чөп, от oʻt, ot,
ot ot ·· ot ··
61 верёвка вĕрен, быа; хендир, чеп, аркан, баг буу, бау, аркан, бау аркъан, жип, бау йип, аркъан бав, аркан жип, аркан arqan tanap, ýüp; urgan (thick) ip ··; urgan (thick) arqan, yip, ··, ··
62 кожа тир тирии кеш, алгы (animal) теер тере тире тире тери тери тери тери teri тери teri deri (animal); ham (human) dəri ·· teri ··
63 мясо аш, эт эът ит эт ит ит эт эт эт эт et, ет эт goʻsht; et 'flesh' et ət ·· et ··
64 кровь юн хаан хан хан кан кан ҡан къан къан къан кан qan қан кан qon qan gan qan ·· qan ··
65 кость уҥуох сөөк сөяк һөйәк сюек сюек суьек сүйек сөөк suyak sümük ·· kemik, ··
66 жир çу үс, ӱс, jay ,јуу май май жау джау май, яв май may май май yağ yağ ·· yağ, may ··, ··, ··
67 яйцо çăмарта сымыыт чуурга нымырха йомырка йомортҡа йымырткъа жұмыртқа, тұқым (dialect) жумуртка tuxum, ýumurtga yumurta ·· yımırta ··
68 рог мăйрака мөгез мөгөҙ шох, (muguz), şah (Pers.) ·· ··
69 хвост хӳре кутурук хузурух куйрук койрык ҡойроҡ къуйрукъ къуйрукъ къуйрукъ құйрық куйрук dum, (quyruq) quyruq guýruk quyruq ·· quyruq ··
70 перо тĕк түү, каурый ҡаурый тюк тюк жүн, қауырсын жүн jun, ··, ·· (wool) ··, ··
71 волос çӳç баттах, ас, түү; кыл (horse’s) чаш, сас, хыл чач; кыл (single) чәч, кыл сәс чач чач, тюк чач, тюк, шаш, кыл shash, шаш, түк, қыл чач soch, qil; yol (horse’s) 'bristles' saç, saç, (on body) ··, ·· (on body) saç, (on body) ··, ··, ··
72 голова пуç төбө, бас баш пас баш баш баш баш баш баш бас bas, gelle бас баш bosh bash baş baş ·· baş ··
73 ухо хăлха кулгаах кулак хулах кулак колак ҡолаҡ къулакъ къулакъ къулакъ кулак qulaq құлақ кулак quloq qulaq gulak qulaq ·· qulaq ··, ··
74 глаз куç харах карак харах күз күҙ кёз кёз гёз коьз көз көз koʻz köz көз göz ·· köz ··
75 нос сăмса мурун, думчук пурун, тумзух, тунӌух борын танау бурун бурун бурун murın мұрын мурун burun burun burun burun ·· burun ··
76 рот çăвар айах аас аас авыз ауыҙ аууз авуз авыз ауыз ооз ogʻiz agyz ağız ·· ağız ··
77 зуб шăл тиис диш тиш теш теш тиш тиш тиш тис tis тиш tish diş diş ·· tiş ··
78 язык чĕлхе тыл дыл тил тел тел тил тил тил тил til тил til til dil dil ·· til ··
79 ноготь чĕрне тыҥырах тырғах тырмак тырнак тырнаҡ тырнакъ тырнакъ тырнакъ тырнак tırnaq тырнақ тырмак tirnoq dyrnak dırnaq ·· tırnaq ··
80 стопа ура атах даван, азах ayaq, айак, аяк аяк аяҡ табан аякъ аякъ табан taban аяқ аяк oyoq ayaq aýak ayaq ··, ·· (sole of a foot) ayaq ··
81 нога пĕçĕ (thigh, leg) бут, (thigh) азах; бут (thigh) бут бот бот аяҡ бут аякъ, бут аяк ayaq аяқ, бут oyoq, put put aýak qıç ·· (Pers.), ·· (thigh) bacaq ··
82 колено тобук дискек тизе тез тубыҡ тобукъ тобукъ тобукъ, тиз тиз dize тизе tizza tiz dyz diz ··, ·· (elbow), ·· (heel) tiz ··
83 рука алă илии хол хол кол кул ҡул къол къол къол кол qol қол кол qoʻl qol el əl ··, ·· (arm) el ··
84 крыло кынат чалгын ханат канат канат ҡанат къанат къанат къанат канат qanat қанат канат qanot qanat ganat qanad ·· qanat ··
85 живот хырăм ис карын, курсак эч, корсак иш, курсак қарын, іш карын, ич, курсак qorin ··, ·· (maw, stomach) ··
86 кишки эчәк эсәк ишек ichak 'intestine' bağırsaq, ·· , bağırsaq ··
87 шея мăй моюн мойын мойын муен муйын боюн боюн боюн мойын мойын моюн boʻyin boyun boýun boyun ·· boyun ··
88 спина çурăм уча, бел, арка арка арҡа аркъа сырт аркъа арка arqa арқа арка orqa arqa arka, arxa, kürək ··, ··, ·· (waist) arqa, sırt ··, ··
89 грудь кăкăр имсәк кеуде, көкірек, төс döş ··, ··, ·· (nipple) ··, ··
90 сердце чĕре сүрэх чүрек чӱрек јӱрек йөрәк йөрәк жюрек юрек юрек жүрек жүрөк yurak ýürek ürək ·· yürek ··, ··
91 печень пĕвер быар баар бавыр бауыр бауур бауур бавур бавыр бауыр jigar bagyr ··, ·· (breast, bosom) ··
92 пить ĕçме ис ич эчәргә ичерге ичерге ichmoq (iching!) içmek ·· içmek ··
93 есть аһаа, чиир ашарга, ашаргъа ашамакъ ев, жеу же yemoq (yăng!) iýmek yemək ··, ·· (food) aşamaq ··
94 кусать тешләргә (chishlăng!) dişlemek ··; ·· (bite off) ··, ··
95 сосать эм (as breast) сорарға, имәргә имеү эмерге эмерге ему, сору emmoq, (eming!) emmek əmmək ··, ·· emmek ··, ··
96 плевать сурма төкерергә (tükürüng!) ·· tükürmek ··
97 блевать кус костырырга құсу (qusung!) ·· ··, ··
98 дуть вĕрме үр (wind) өрергә өрөү үру, үрлеу (wind) esmoq (chiqing!) "come/go out" üflemek, ·· (wind) , ·· (mouth) esmek (wind) , üfürmek (mouth) ··
99 дышать тынарға тын, тынарга суларга, (Persian) nafas olmoq, (năpăs eling!) ··, ·· (have a rest, draw breath) ··
100 смеяться кулма күл көлергә көлөү кюлемек күлу kulmoq (külüng!) gülmek gülmək ·· külmek ··, ··
101 видеть көр кöр күрергә көру koʻrmoq (körüng!) görmek ·· ··
102 слышать илтме иһит истерге ук ишетергә ишетеү эшитмек есту eshitmoq (anglang!) eşitmek eşitmək ··, ·· eşitmek ··
103 знать бил билир бил белергә bilmoq (biling!) bilmek bilmək ·· bilmek ··
104 думать (opine) санаа бодаар; (worry, think) санан уйларга уйлау ойлау ойлоо oʻylamoq (pikir qiling!) pikir etmek, düşünmək ··; ·· (suppose, opine) ··, ··
105 нюхать (give off smell) (give off smell) (give off smell) (give off smell) иснәргә еҫкәү (sniff) (literary) (sniff) (purang!) 'sniff, smell' ysgamak (sniff) ·· (give off smell), ·· (to sniff, sense) qoqlamaq ··
106 бояться коргар куркырга ҡурҡыу къоркъмакъ qorqıw қорқу коркуу qoʻrqmoq (qorqung!) ·· ··
107 спать утуй уйукта йокларга йоҡлау жукъларгъа ұйықтау uxlamoq (ukhlang!) yatmaq ·· ··, ··
108 жить олор, сырыт яшәргә жасау жашоо yashamoq (yashang!) ýaşamak yaşamaq ·· yaşamaq ··
109 умирать үләргә оьлмек өлу өлүү oʻlmoq (ölüng!) ölmek ölmək ·· ölmek ··, ··
110 убивать өлөр үтерергә үлтереү ёлтюрюрге, ёлтюрюрге өлтүрүү oʻldirmoq (öltürüng!) öldürmek öldürmək ·· öldürmek ··
111 бороться (war) (war) сугышырга соғысу, (war) (urushung!) (wrestle) , ··, ··, (to battle) ·· (to wrestle) ··, ··, ··, ··
112 охотиться бултаа анда,añuulaa ауларга аулау, аулау ovlamoq (ovlang!) awlamak ovlamaq ·· avlamaq ··
113 ударить оҕус, сок сугарга, бәрергә һуғыу ұру, соғу (urung!) patlamak; (beat) ··; ··, ·· (to sting) ··, ··
114 резать касма кыс, быс кизерге кес кисәргә киҫеү кесу kesmoq (kesing!) kesmek kəsmək ··, ·· kesmek ··, ··, ··, ··
115 разделить ; (wood) ярырга юлеширге, бёлюрге бёлмек жару бөлүү, (yering!) ··, ·· ··, ··, ··, ··
116 колоть сай, чәнчергә сұғу, қадау, шаншу (pichaqlang!) ··, ··, ·· (pain) ··, ··
117 царапать тарбаа, тырма тырнарга тырнау тырнау (tirnaqlang!) ··, ·· (scratch, draw) ··, ··
118 копать хас кас казырга қазу (qezing!) ·· ··, ··, ··, ··
119 плавать ишме (Even?) йөзәргә жүзу (üzüng!) ··, ·· (glide) ··, ··
120 летать көт ужар уч очарга осоу учмакъ ұшу учуу uchmoq (uchung!) uçmak uçmaq ·· uçmaq ··, ··
121 ходить бар, баар; (go) бар, ]]⊙ барырга, йөрергә, (stride) бару, жүру yurmoq, barmaq (bering!), (yürüng!) ··, ··, (reach, arrive) ·· (to step) ··
122 приходить кэл кел килергә килеү гелмек келу kelmoq (keling!) gelmek ·· ··
123 лежать выртма сыт чадарға ятарга ятыу жатаргъа ятмакъ жату жатуу yotmoq yatmaq (yeting!) ýatmak, uzanmak uzanmaq, yatmaq ··, ·· yatmaq, uzanmaq ··
124 сидеть ларма олор отур утырырга ултырыу отыру oʻtirmoq (olturung!) oturmak oturmaq ·· oturmaq ··
125 стоять тăма тур турарға тур торырга тороу тұру turmoq turmaq (turung!) durmak durmaq ·· turmaq ··
126 повернуть ээр, бурыл борырга бұру, бұрылу буруу, (burang!) dönmek ··, ·· (to twist) ··, ··, ··
127 падать түс тюш, төшәргә, егылырга (chüshüng!) ··, ·· (collapse) ··, ··
128 давать пама биэр бээр бер бирергә берирге берирге бермек беру bermoq (bering!) bermek ·· bermek ··
129 держать тут тудар тут тотарга тутмакъ (tutung!) tutmak ·· ··
130 сжимать кызар кысарга siqmoq, qismoq (siqing!) ··, ·· (throttle, choke) ··
131 тереть сот (eyes) ; аал ышкырга, уарга (eyes) ысқылау ishqalamoq; (as cream) (sürkăng!) ··, ·· sürtmek ··, ··, ··
132 мыть юарга жуу жуу (yuyung!) ··, ·· (dialectal)
133 вытирать сот (clean up) сөртергә сүрту (eriting!) süpürmek ··, ·· (sweep), ·· (rub) silmek
134 тянуть (drag) тарт тарт, чире, тартырга тартыргъа тартыргъа тарту (tarting!) çəkmək ··, ·· (to weigh) çekmek
135 толкать үт, ас ] этәргә итеру, түрту (ittiring!) itmek ··, ·· (kick)
136 бросать бырах; (cast) ташларга тастау otmoq (stone) ; (dice) (eting!) atmak atmaq ··, ·· (to let go) atmaq
137 вязать баай бәйләргә бәйләү байлау (baghlang!) ··
138 шить (knit) тик даараар ,tége тегәргә тегеү тигерге тигерге тикмек тигүү (tiking!) tikmek tikmək ·· tikmek
139 считать аах, санарга санав санау, есептеу (sanang!) ··
140 сказать эт, айт әйтергә айтмакъ, демек айтув, дев айту, деу айтуу, деш aytmoq; (pronounce) (eyting!) ··, ·· demek
141 петь юрлама ыллаа ырлирға, сарнирға җырларга йырлау жырларгъа йырламакъ жырлау, (sayrang!) saýramak oxumaq ··, ·· (for birds) yırlamaq
142 играть оонньоо ойно уйнарга ойнаргъа ойнаргъа ойнау oʻynamoq (oynang!) oynamaq ·· oynamaq
143 плыть ишме (?) (as of wood) јӱс йөзәргә жүзу (lăpildăng!) 'flutter, wave, flap' ··, ·· (glide in water or air)
144 течь сүүр агар (river) ; (tears) ак агарга ағыу ағу aqmaq (eqing!) akmak axmaq ·· aqmaq
145 замерзать өшергә, туңырга үсу, тоңу (feel cold) muzlamoq, (tonglang!) ··, ·· (feel cold)
146 пухнуть (face) сеш шешәргә шешеү 'to blister' (qapirang!) ··, ··, ·· (to foam, bubble) şişmek
147 солнце хĕвел күн хүн кӱн кӱн кояш ҡояш кюн кюн гюн, куьн күн күн quyosh, kun kün gün gün, günəş ··, ·· (day) küneş ··
148 луна уйăх ый ай ай ай ай ай ай ай ай ай ay ай ай oy ay ay ·· ay ··
149 звезда çăлтăр сулус сылдыс чылтыс йолдыз йондоҙ джулдуз юлдуз юлдыз жұлдыз жылдыз yulduz ýyldyz ulduz ·· yıldız ··
150 вода шыв уу суг суғ суу су һыу суу суу сув сув suw су суу suv su suw su ·· suv ··
151 дождь çумăр самыыр, ардах чаъс наңмыр яңгыр ямгыр жауун янгур, явун ямгыр жаңбыр, жауын жамгыр, жаан yomgʻir yamghur yağış ·· yağmur ··
152 река çырма, шыв, юханшыв өрүс хем суғ суу елга йылға, черек оьзен сув, өзен daryo {Pers.} derýa çay ·· özen, neer ··
153 озеро кӳлĕ күөл хөл кöл кöл күл күл кёл кёл кёл көл көл koʻl köl köl göl ·· göl ··
154 море тинĕс муора (Rus.) , байҕал далай (Mong.) талай (Mong.) талай,teñis (Mong.) диңгез диңгеҙ тенгиз тенгиз денгиз тенъиз теңiз деңиз dengiz dengiz—in view of its word-initial /d/, not /t/, from which language? deňiz dəniz ·· deñiz ··, ··
155 соль тăвар туус дус тус тус тоз тоҙ туз туз туз туз duz тұз туз tuz tuz duz duz ·· tuz ··
156 камень чул таас даш тас таш таш таш таш таш таш тас tas тас таш tosh daş daş ·· taş ··
157 песок кумах кум; элезин (Mong) хум кумак, сай ком ҡом къум, хум, кум, qum, құм кум qum qum gum; çäge qum ·· qum ··
158 пыль тусан быыл (Rus.) доозун тозын тузан саң, туҙан букъу, къум букъу чанг girt, чаң, тоз chang [[]] çaň, toz, tozan toz ·· toz ··, ··
159 земля çĕр, (soil) җир, туфрак тупраҡ, ер топуракъ, жер топуракъ топуракъ топырак топырақ tuproq toprak torpaq ··, ·· (ground) ··, ··
160 облако былыт булут пулут булут болыт болот булут булут булут bult бұлт булут bulut bulut bulut bulud ·· bulut ··
161 туман туман туман туман томан томан туман туман, туман туман duman тұман туман tuman tuman duman duman ··; ·· (smoke) tuman ··, ··
162 небо тӳпе халлаан дээр күк күк кёк кёк кёк көк; аспан (Pers.) көк
асман (Persian)
koʻk; osmon (Pers.) asman {Pers.},
kök 'blue, sky'
gök, asman göy ··, ·· (peak, top) kök ··, ··
163 ветер çил тыал хат (Tung.) , салгын чил салкын, jel, җил ел жел ел ел jel жел, самал шамал (Persian)
жел
yel shamal {Arab.},
'breeze'
ýel külək, yel ·· yel ··, ··
164 снег юр хаар хар хар кар кар ҡар къар къар къар кар qar қар кар qor qar gar qar ·· qar ··
165 лёд пăр муус дош пус тош,бос,мус боз боҙ буз буз буз буз muz мұз муз muz muz buz buz ·· buz ··
166 дым тĕтĕм буруо ыш тӱдӱн, ыс ыш, төтен төтөн тютюн тютюн тютюн түтүн tutun tütün tüsse tüstü ··, ·· (black smoke, soot), ·· (tobacco) tütün ··, ··
167 огонь вут уот от от от ут ут от от от, ялын от, ялын ot, от от ot od ··, (Pers.) ·· ateş, ot ··
168 зола күл хүл кӱл кӱл, көл көл куьл күл күл kul kül kül kül ·· kül ··
169 гореть çунма (tr.) янарга жану yonmoq (yening!) ötmek, otlamak; ··
170 дорога çул суол чол юл юл жол ёл йол жол жол yol ýol yol ·· yol
171 гора ту (Tung.) даг тағ тау тау тау тау тав тав taw тау тоо togʻ tagh dag dağ ·· dağ
172 красный хĕрлĕ кыһыл кызыл хызыл кызыл кызыл ҡыҙыл къызыл къызыл къызыл кызыл qızıl қызыл кызыл qizil qizil gyzyl qırmızı, al ··, ·· (Ar.) qırmızı, qızıl
173 зелёный күөх ногаан (Mong.) яшел йәшел жашил яшыл, гёк jasıl жасыл жашыл yashil ýaşyl yaşıl ·· yeşil
174 жёлтый араҕас, саһархай сарыг сарығ сары сары һары сары сары сары сары sarı сары сары sariq sary sarı ·· sarı
175 белый үрүҥ, ак ах ак ак аҡ акъ акъ акъ ак aq ақ ак oq aq ak ·· beyaz, aq
176 чёрный хура хара кара хара кара кара ҡара къара къара къара кара qara қара кара qora, gara qara ·· qara, siya
177 ночь каç түүн дүн тӱн, хараа тӱн төн төн кече кече гече туьн түн түн tun; kecha (evening) tün,
'late, dusk, evening'
gije gecə ··, ·· (yesterday) gece
178 день кун хүн кӱн кӱн көн көн кюн кюн гюн куьн күн күн kun kün gün gün ··, ·· (day) kün
179 год çул чыл чыл ел йыл жыл джыл йыл йыл jıl жыл жыл yil yil ýyl il ·· yıl, sene
180 тёплый сылаас җылы йылы жылы йылы йылы жылы ýyly ··
181 холодный соок соок салкын, суык һыуыҡ суық, салқын суук sovuq ··
182 полный долу тулы тулы толу толу толу толы толы толы toʻq, doly; dok (satisfied) dolu ··; ·· (satisfied) tolu
183 новый саҥа чаа яңа яңы жаңа жаңа yengi (Pers.) yeni, ··
184 старый (person) (person) (person) (person) (person) иске, карт (person) иҫке, ҡарт (person) (person) (people) eski; 'ramshackle, vicious' (people) ··, ·· (aged) , ·· eski, qart
185 хороший үчүгэй, эки яхшы яҡшы яхшы яхшы, ийги жақсы жақсы, игі жакшы ýagşy, yaxşı ··, ·· (to suit) , ·· (suiting, good) yahşı,
186 плохой япăх, начар куһаҕан, начар насар, яман аман, осал аман яман яман жаман нашар, жаман жаман,начар yaman (badly) pis, yaman ··, ··
187 гнилой сытыйбыт (wood) чирик, калган черек серек чирик чирик чирик chirik chirik,
çüýrük çürük ·· çürük
188 грязный хирлиг, пычрак, керле бысраҡ кир кир, кир, нас , кир kir kir,
kirli, hapa ·· kirli
189 прямой дорт, тӱс, туры тура түзу түз (adv.) düz ··, ··
190 круглый түгәрәк, йомры дёгерек домалақ, дөңгелек, жұмыр (sphere) ··; ··, ·· (wheel)
191 острый курч үткен үткер итти курч, iti ··, ·· keskin ··
192 тупой үтмәс үтмәҫ küt ·· (Pers.)
193 гладкий яка, тӱс килен, тӱс, шома; шыма тегиш tekis, hamar, düz ·· ··, ··
194 мокрый ӱлӱш, юеш, дымлы дымлы мылы сув, дым сув, ылғал ылғал, дымқыл (moist) ным, höl,
năm
(damp, wet) ··, ·· ··
195 сухой кураанах коры ҡоро құрғақ ·· ··
196 правильный шын, сын, орта дөрес, туры дөрөҫ дурус дұрыс, тура туура düzgün, doğru ·· doğru ··
197 близкий якын яҡын ювукъ жақын жақын, жуық ·· yaqın ··, ··
198 далёкий ыраах узак, ерак алыҫ, йыраҡ узак, алыс алыс, алыс, (distant) uzak, uzaq ··, ·· uzaq ··
199 правый уҥа оң оң уң уң онг онг онг онъ оң оң оң oʻng sağ ·· ··
200 левый сулахай хаҥас сол сол сул һул сол сол сол сол сол, шеп сол сол chap sol çep sol ·· sol ··
201 на (чём-то) -ра/-ре, -та/-те -га/ -да, -де, -та, -те -да, -де, -та, -те -де, -те -да/-дә, өстендә -да/-де, -да/-де, -да/-де, -да/-де/-та/-те, -да/-де/-та/-те, -да/-де, астында -да, -до, -де, -дө -da [[]] -da/ ··/··, ··/·· -da/de, -ta/te ··
202 в (чём-то) -ра/-ре, -та/-те -да, -де, -та, -те, -да, -де, -та, -те -де, -те -да/-дә, эчендә -да -да/-де, ичинде -да/-де, ичинде -да/-де, ичинде -да/-де/-та/-те, -да/-де/-та/-те, -да/-де, ичинде, -да, -до, -де, -дө -da [[]] -da/ ··, ··/··, ··/·· -da/-de, -ta/-te ··, ··, ··
203 с (чем-то) -па/-пе [[]] -ту, -ду, белəн булан ман, мен -мен, bilan ··, ··/·· ··
204 и тата, та, те, -па/-пе уонна биле, болгаш, база даа, да/дә, һәм һәм эм, да эм, да ва, -да/де эм, -да/-де/-та/-те және, және, һәм жана va {Pers. & Arab.} we , da/ ··, ·· (Ar.) ve ··, ··
205 если (conj.) [[]] -ca/-ce -са/-сә, әгәр әгәр -са/-се, егер (Persian) agar {Pers.} eger ··/··, ·· eger ··, ··, ··
206 потому что [[]] чөнки сөнки chunki {Pers.} çünki çünki ··, ··, ··, ··, ·· (Pers.) çünki ··
207 имя ят аат ат ат ат исем, ат исем ат ат ат ат ат, исим ат, ат
(Arabic)
ism, nom, ot isim {Arab.}, at at ad ·· ad, isim ··
208 дом өг ӱй өй, йорт юй, журт [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] үй үй
209 стена кабырга диуар [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] қабырға
210 олень бугу болан [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] бұғы бугу
211 мышь чычкан сысҡан чичхан [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] тышқан чычкан
212 кролик койон, коён ҡуян къоян [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] қоян коён
213 орёл бӱркӱт ,мӱркӱт бөркөт, къуш [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] бүркіт бүркүт
214 паук ээремчигей (literature) јӧргӧмӧш, джергемеш үрмәксе губу [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] өрмекші жөргөмүш möý , (literature) örümcek
215 лицо бет, јӱс йөҙ, бит, сырай бет [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] бет,жүз бет, жүз
216 тело тен тән, буй, һын сан [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] дене
217 пупок кендик кендек киндик [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] кіндік киндик
218 палец бармак бармаҡ бармакъ [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] саусақ бармак
219 ауырыу, [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] ауру
220 игла ийне энә, ийне [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] ине ийне
221 одежда кийим кейем кийим, [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] киім кийим
222 гром кӱркӱр [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] күн күркіреу күн күркүрөгү
223 молния чагылган, јажын [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] шағылысу, жасын чагылган
224 выше ӱстӱнде [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] үстінде үстүндө
жогору
225 ниже астында, алдында [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] астында төмөндө
алдында
астында
226 кашлять јӧтӧл- [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] жөтелу жөтөл-
227 покупать сатып алы- [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] сатып алу ал-, сатып ал-
228 выбирать таҥ- һайлау [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] таңдау танда-
229 расти ӧс- [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] өсу өс-
230 открывать ач- [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] ашу ач-
231 украсть уурда- урлау урларгъа [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] ұрлау уурда-
232 мечтать тӱш кӧр- [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] түс көру түш көр-
233 плакать јыла- илау жиляргъа [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] жылау ыйла-
234 зевать [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] есінеу эсте-
235 готовить тамак јаш- [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] тамақ істеу тамак жаса-
236 шесть алты алты алты [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] алты алты
237 семь јети ,джети, јэти, джэти ете жети [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] жеті жети
238 восемь сегис һигеҙ сегиз [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] сегіз сегиз
239 девять тогус туғыҙ тогъуз [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] тоғыз тогуз
240 десять он ун он [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] он он
241 весна јас яз яҙ [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] жай жаз ýaz yaz
242 лето јай җәй йәй [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] жаз жай yay
243 осень кӱс көз көҙ [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] күз күз güz payız, güz
244 зима кыш кыш ҡыш [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] қыс кыш gyş qış
245 уходить [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] көтүү
246 который кайсы, кайчы нисә, нисәнсе, күпме, ҡайһы, [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] қайсы кайсы,
247 сколько күпме, [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]]
248 волк бӧрӱ бүре буре, [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] бөрі бөрү börü börü
249 деньги укҫа акча акча аҡса [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] акча
250 брать ал алырга алыу [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] алуу almak
251 бегать [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]]
252 бык, корова ынах, оҕус буга бука, ийнек, инек сыер, үгез, бога, инәк үгеҙ, [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] буқа, бука, инек, сыйыр, өгүз öküz
253 конь, лошадь аът ат ат ат, алаш, йылҡы [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] ат
254 ребро кабырга ҡабырға, [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] қабырға кабырга qabırğa kaburga
255 медведь адыг айу айыу [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] аюу аю ayiq aýy ayı
256 пиво сыра сыра һыра [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] сыра сыра syra sıra sıra
257 күңел йән, күңел, рух, дәрт, хис, аң, аҡыл, [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] көңіл
258 спасибо рәхмәт, [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]]
259 здравствуйте су, һау, [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] салам,
260 прощайте [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]]
261 почему неге өчен өсөн, [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] үшін
262 да эйе эйе, [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] иә ийи ha hawa evet, ha
263 нет суох чок чох юк юҡ, >ма/мә [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] жоқ жок yok
264 звать ишчи эшсе [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] ишчи ishchi ishchi işçi işçi işçi işçi
265 трава оът от от, ут ут, үлән [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] от от, ot ot ot ot ot ot
266 чеснок ыхра чочунаах сарымсак сарымсак һарымһаҡ [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] сарымсақ сарымсак sarymsak sarımsaq sarmısak, sarımsak sarımsaq
267 лук (трава) сухан луук соған согон , суган һуған [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] соған согон piyaz soğan soğan soğan
268 свинья сосха чочко чучка сусҡа [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] шошқа чочко
269 курица дагаа така тавык тауыҡ [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] тоок tovuq tovuq tavuk
270 лук (для стрельбы) ҫу ча йәй йәйә [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] жақ yoy yay yay yay yay
271 здоровье саг суу, һаулыҡ, [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] сау sağ sağ sağ, saw
272 пчела пыл хурчӗ ары аары, арыы, адару арыу, ары, бал ҡорто [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] ара аары ari here ary arı arı arı
273 стрела ох ук уҡ [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] жебе, оқ жебе, oq oq ok ox ok oq
274 восток илин іскер кӱнчыгыш көнсығыш, шәреҡ [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] күншығыс, sharq gündogar şərq doğu, şark
275 запад арҕаа кидер кӱнбадыш көнбатыш көнбайыш [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] күнбатыс günbatar qərb batı, garp
276 юг ӱстінзарых тӱштӱк төньяк төньяҡ [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] оңтүстік түштүк janub günorta cənub güney, cenup cenüp
277 север хоту тӱндӱк көньяҡ көньяҡ [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] солтүстік shimol demirgazyk şimal kuzey
278 сумерки, заря таң таң караңгы ҡараңғы, таң [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] қараңғы karanlık karanlık
279 сон дүш тӱс төш төш [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] түс түш tush düýş düş
280 бог таҥара дээр, бурган, кудай худай кудай ходай хоҙай, тәңре [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] құдай кудай Tanrı
281 верующий дым [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] тин tin din din din din din
282 народ халык халыҡ [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] халық, калк, halk, il , halk
283 история тарых, тӱӱки тарых тарых [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] тарых тарых taryh
284 страна йал ил эл ил ил [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] ел эл el el el əl el el
285 спать ыйхӑ уйку йоҡо [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] ұйық уйку uyku
286 песня юрӑ ырыа сарын, ыр сарын, ыр ыр, сарын , җыр йыр [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] жыр, ән жыр, ыр ir aýdym mahnı yır, şarkı yır
287 работа ӗҫ иш іс иш эш эш [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] іс, іш иш ish ish
288 сто [[]] [[]] [[]] [[]] йөҙ [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]]
289 след ис іс ис эз еҙ [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] із из iz iz iz iz iz iz
290 время сах шак ,үе сах чак ,ӧй, чак, вакыт ваҡыт, саҡ [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] уақыт, шақ vaqt ,
291 десять тысяч [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] tuman dümen,
Списки Сводеша для разных языков
Абхазо-адыгскиеАфразийскиеБалтийскиеБантуГерманскиеИндоарийскиеИндоиранскиеИскусственныеКельтскиеМонгольскиеНахско-дагестанскиеПалеоазиатскиеРоманскиеСамодийскиеСино-тибетскиеСлавянскиеТунгусо-маньчжурскиеТупи-гуараниТюркскиеФинно-угорскиеКартвельские